วิธีการป้องกัน การอุดตันของสายยางให้อาหารสายยาง !การอุดตันของสายยางเป็นปัญหาที่พบบ่อยและน่าปวดหัวสำหรับผู้ดูแลมากครับ เพราะหากสายตันจนแก้ไขไม่ได้ ผู้ป่วยจะต้องเจ็บตัวเพื่อไปโรงพยาบาลเพื่อเปลี่ยนสายเส้นใหม่ทันที
วิธีการป้องกันที่ได้ผลดีที่สุด ซึ่งคุณสามารถทำได้เองที่บ้านครับ:
1. ล้างสายด้วยน้ำ (Flush) อย่างเคร่งครัด
น้ำเปล่า (น้ำต้มสุก) คือ "ไม้กวาด" ที่ดีที่สุดของสายยางครับ
ก่อนและหลังให้อาหาร: ต้องฉีดน้ำต้มสุก 30-50 ml ทุกครั้ง เพื่อไม่ให้มีเศษโปรตีนหรือกากใยอาหารเกาะที่ผนังสาย
ระหว่างมื้อ: หากผู้ป่วยไม่ได้ถูกจำกัดน้ำ ควรฉีดน้ำเปล่า 20-30 ml ทุก 4-6 ชั่วโมง เพื่อให้สายมีความชุ่มชื้นและป้องกันคราบอาหารบูดติดสาย
2. เทคนิคการให้ยาที่ถูกต้อง (สำคัญมาก!)
สาเหตุหลักของสายตันมักมาจาก "ยา" ที่บดไม่ละเอียดครับ
บดให้ละเอียดเป็นผงแป้ง: ต้องไม่มีเม็ดเล็กๆ เหลืออยู่เลย
ละลายน้ำให้เข้ากัน: ผสมน้ำต้มสุกประมาณ 15-20 ml และคนให้ละลายจนหมด
ล้างสายคั่นกลาง: หากมียาหลายชนิด ให้ฉีดน้ำตามเล็กน้อยระหว่างยาแต่ละตัว
ล้างสายปิดท้าย: เมื่อให้ยาครบแล้ว ต้องล้างสายด้วยน้ำ 30 ml ทันที
3. การเตรียมอาหารปั่น (สำหรับสูตรทำเอง)
ปั่นให้นานขึ้น: เพื่อให้เนื้ออาหารละเอียดเป็นเนื้อเดียวกันมากที่สุด
ต้องกรองเสมอ: ห้ามลืมกรองผ่านตะแกรงตาถี่ 2 ครั้ง เพื่อดึงเอาพังผืดเนื้อสัตว์ กากผัก หรือเศษเปลือกไข่ออก เพราะสิ่งเหล่านี้คือตัวการหลักที่ทำให้สายอุดตัน
4. การสังเกตและดูแลความสะอาด
สังเกตคราบในสาย: หากเห็นคราบอาหารเริ่มเกาะหนาตามผนังสาย ให้ใช้ "น้ำอุ่น" (ไม่อุ่นจัด) ในการล้างสาย จะช่วยละลายไขมันได้ดีกว่าน้ำอุณหภูมิปกติ
บีบนวดสายเบาๆ: หากรู้สึกว่าเริ่มฉีดอาหารยากขึ้น ให้ลองใช้มือบีบนวดสายยางตามแนวยาวเบาๆ เพื่อให้คราบที่เกาะอยู่หลุดออก
💡 จะทำอย่างไรเมื่อสายเริ่มตัน? (วิธีแก้ไขเบื้องต้น)
หากฉีดน้ำไม่เข้า "ห้าม" ใช้แรงดันสูงฉีดอัดเข้าไปเด็ดขาด เพราะสายอาจแตกหรือหลุดเข้าไปในร่างกายได้ ให้ลองทำดังนี้:
ใช้ไซริงค์เล็ก: ลองใช้ไซริงค์ขนาดเล็ก (เช่น 10 ml) ค่อยๆ ดึงถอยหลังและฉีดน้ำอุ่นสลับไปมาเบาๆ (Turbulent flow)
น้ำโซดาหรือน้ำอัดลมใส: (ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน) ในบางกรณีการใช้โซดาหรือน้ำอัดลมใส (Sprit/7-up) เล็กน้อยฉีดแช่ไว้ 15-30 นาที อาจช่วยสลายโปรตีนที่อุดตันได้
📊 เช็คลิสต์ป้องกันสายตัน
สิ่งที่ควรทำ ✅ สิ่งที่ควรเลี่ยง ❌
ล้างสายด้วยน้ำ 30-50 ml หลังให้อาหารทุกครั้ง ห้าม เทผงยาลงในสายโดยไม่ละลายน้ำ
กรองอาหารปั่นด้วยตะแกรงตาถี่ 2 รอบ ห้าม ปล่อยให้อาหารค้างอยู่ในสายเกิน 1 ชั่วโมง
ใช้น้ำอุ่นล้างสายหากเห็นคราบไขมันเกาะ ห้าม ใช้ไม้พลองหรือลวดสวนเข้าไปในสายเพื่อกระทุ้ง
